अष्टसहाश्रिका प्रज्ञापारमिता र जिर्णोद्धार वंशावलीको महत्व

– राजेश बज्राचार्यअसोज २२ बिहिवार ऐतिहासिक पृष्ठभूमी बुद्ध उपदेशहरु र उनका बौद्धिक दर्शनलाई लिपिवद्ध गरिएका ग्रन्थहरुमध्ये प्रज्ञापारमितालाई प्रमुख मानिन्छ । बुद्धत्व प्राप्ति पश्चात बुद्धले दिनुभएको दोश्रो उपदेशका रुपमा पनि प्रज्ञापारमितालाई लिने गरिन्छ । बुद्ध दर्शनमा रहेको चार आर्य सत्यलाई बुझ्न र आर्य अष्टांगिक मार्गतर्फ बोधिसत्वहरुलाई दोहोर्याउन निकै उपयोगी पाइएकाले श्रुति परम्पराबाट लेखनको विकाससँगै यसलाई ग्रन्थको रुप दिन थालिएको मान्न सकिन्छ । बुद्ध महापरिनिर्वाणको करीव ४ शताब्दिपछि शुरु भएको महायानी बुद्ध धर्म परम्परामा रहेका महत्वूर्ण नवग्रन्थ मध्ये पनि प्रमुख दर्शनका रुपमा प्रज्ञापारमिता रहेको पाइन्छ । अनात्माबोध सम्बन्धमा महत्वपूर्ण उपदेश रहको मानिने…

करुणाको अभाव देखिएको जात्रा

सहकालकालागि पुजिएको करुणामय मछिन्द्रनाथको जात्रा कोभिड संक्रमण तथा त्यसकारण निर्णयमा उत्पन्न अन्यौलताकाबीच जारी निषेधाज्ञा र कर्फ्युबीच क्षमापूजा पछि प्रमुख जात्रा सरोकारवालाहरुबीच रथयात्रा सांकेतिक रूपमा सम्पन्न गरिएको छ । रथ तानिएको दोश्रो दिन आज सोमबारका दिन पाटनका राजा योग नरेन्द्र मल्लका पालामा नेपाल सम्बत ८१४ मा स्थापित मणिमण्डपमा बसेर भाद्र २९ गते भोटोजात्रा बिना समापन गर्ने गरि देवतालाई खतपूजा गरि बुंगमतिमा फर्काईने घोषणा गरिएको छ । पाटनमा रातो मत्स्येन्द्रनाथ जात्रा विषेश गरी चार स्थानमा बिसर्जन गराई मनाइन्छ । पहिलो गा:बा: या: भनी रथ पुल्चोकबाट पाटन गा:बहाल पुर्याईन्छ जसलाई काठमाडौंकालागि जात्रा, नुग:…

फर्पिंगको हरिशंकर जात्रा मा झंकेश्वरीको माहात्म्य भाग १

Badri Nath Kayastha .फर्पिंगको हरिशंकर जात्रा धेरै बर्ष पहिले हेर्ने मौका पाएको थिए । हालसाल हेर्न पाएको छैन । यस्पाली त झन कोरोनावायरस ले कसैलाइ पनि बाटोघाटो नै दिएन । त्यसैले सोही जात्रा को सम्झनामा मलाई लागेको दुई चार कुराहरु लेख्दैछु । १. सबभन्दा पहिले यो जात्रा को आधार हेर्दा यी पॉच कुराको याद आउंछ । १.१. यस क्षेत्रमा अबस्थित गोपालेश्वर शिवलिंग जस्ले यो देखाउंछ कि यस स्वयम्भू लिंग मा गोपाल आएर पूजा आराधना गरेर बरदान प्राप्त गरेका थिए । यहॉ कृष्ण गोपाल रुपमा गोपालहरु साथ लिएर बाणासुरबाट आफ्नु नाति…

बहस ठिक बिद्वेष बेठिक

राजेश बज्राचार्य (नुग: स:) संस्किति सम्पदाको संरक्षणका सवालमा बिहिबार जुन अप्रिय घटना घट्न गयो, त्यसबारे सर्वत्र चर्चा चलेकै छ । यसमा उत्पन्न अराजकता र निषेधाज्ञा तोडिएको भनि राज्यको प्रशासन कानूनी प्रकृयाकालागि केही ब्यक्तिहरु हिरासतमा छन । सो बिहान जात्रा ब्यवस्थापनको निर्णायक कदमकालागि दबाब समुह भनेर आह्वान गरेका स्थानीय संस्कृतिप्रेमीसंगै उपत्यकाका संस्कृति संचारकर्मी लगायत अभियन्ताहरु पनि गिराफ्तार भएका छन । यसबारे थुप्रै प्रकारका बहसहरु चलेका छन तर मूलत रथ निर्माण तथा रथारोहण सम्पन्न भैसकेको र मलमास पछि दशैको समय हुने हुंदाको अवस्थामा कोभिड महामारीबीच पनि सांकेतिक वा सुरक्षित रूपमा रथयात्रा गर्नुपर्ने…

बुंगःद्यो जात्राले निम्त्याएको सकारात्मक सोच

राजेश बज्राचार्य (नुगः सः) परम्परा अनुसार बुंगद्यो जात्रा थालनीकालागि टंग:बहा:बाट जट्टाधारी लोकेश्वर – चाक्वाद्यो (मिननाथ) को रथ पुल्चोक सम्म पुर्याइने र गा:बहा: सम्म यीनकै पछि बुंगद्यो रथ तानिने परम्परा रहेको छ । जनचाहना र जात्राबारे राज्यले सुनुवाई नगरेको आक्रोश स्वरूप आज स्थानीयहरुले मछिन्द्रनाथ रथ तान्दै गर्दा यता मिननाथको रथ पनि मंगलबजार पुर्याइएको अवस्था छ । उता प्रशासनले निषेधाज्ञा तोडिएको भन्दै स्थिति नियन्त्रणमा लिनकालागि पानीको फिहोरा र अश्रुग्यास प्रहार गरेका थिए भने स्थानीयहरु थप आक्रोशित हुंदै नाराबाजी गारिरहेका थिए । स्थिति नियन्त्रणकालागि ललितपुरमा भोलि ललितपुरमा बिहान ४ बजेदेखि राती १० बजेसम्म…