चौंथौं हलिं नेवा: दिवस बसन्तपुरमा सम्पन्न

११४१ चैत्र १४, काठमाडौं ४ वर्ष अगाडी लन्डनमा स्थापित भएको विश्व नेवाः संगठनको चौथौं हलिं नेवा: दिवस शनिवार काााठमाडौ बसन्तपुरमा भव्य कार्यक्रम गर्दै मनाइएको छ । गत ४ वर्षदेखि संगठनको स्थापना भएको दिनको सम्झनामा मार्च महिनाको अन्तिम शनिबार विश्व नेवाः दिवस मनाउँदै आएकोमा यस पटक नेपाल च्याप्टरको आयोजनामा सो कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको हो । आयोजक समितिका अनुसार कोभिड महामारीका कारण गत वर्ष हुन नसकेको विश्व सम्मेलन पनि सोहि दिन आयोजना गरिएको छ । काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर विद्यासुन्दर शाक्यको प्रमुख आतिथ्यतामा आयोजित सो सम्मेलनमा नेवार समाज र नेपाल भाषाको विकासका लागि…

भण्डारखालमा शुरु गरियो ६ सय वर्ष पुरानो परम्परा

आकाश राजोपाध्याय/२०७७ फागुन २७ बिहिबार, ललितपुर ललितपुरको भण्डारखाल बगैंचास्थित मणिकेश्वर महादेवको रुद्रि गर्ने परम्पराले फेरी निरन्तरता पाएको छ । सय वर्षभन्दा बढि समयदेखि रोकिएको यो परम्पराले आज फेरी निरन्तरता पाएको हो । पाटन संग्रहालयको पहलमा आज ललितपुर तलेजुका पुजारीहरुले मणिकेश्वर महादेवको रुद्राभिषेक पूजाको साथमा चण्डि पाठ गरेका थिए । तलेजुका पूजारीहरु वासुदेव ज्वालानन्द राजोपाध्यायले एकादश आवृत्ती रुद्राभिषेक पूजा गरेका थिए भने रक्षण राजोपाध्यायले सप्तसती चण्डि पाठ गरेका थिए ।सोभन्दा अघि क्षमापूजा पनि सम्पन्न गरिएको थियो । रोकिएको परम्परालाई निरन्तरता दिन क्षमापूजा गरिएको थियो । महाशिवरात्रीको अवसर पारेर भण्डारखालमा मणिकेश्वर महोदवको…

राज्यसत्ता पंचायती मानसिकताबाट ग्रसित रहेको अभियानकर्मीको आरोप

२०७७/११/१८, काठमाडौं वर्तमान सरकारले राज्य सत्ताले अझै एक भाषा नीतिलाई निरन्तरता दिँदै भाषिक दमनलाई निरन्तरता दिएको अभियानकर्मीहरुले बताएका छन् । बालाजु काण्डमा नेपालभाषा बोलेको भन्दै प्रहरीले अभियानकर्मीहरुलाई पक्राउ गरेको भन्दै सोको विरोधमा आज ईन्द्रचोकमा आयोजित विरोध सभाका वक्ताहरुले राज्यले आफैं संविधान मिचेर मातृभाषाको दमन कायम राखेको आरोप लगाए । कार्यक्रममा बोल्दै बालाजु काण्डमा गत बुधबार पक्राउ परेर आज रिहा भएका महेश्वर मानन्धरले संविधानले दिएको मातृभाषा बोल्ने अधिकार राज्यले खोस्न मिल्छ र भन्दै प्रश्न गरे । ‘मैले मेरो दाजुभाईसँग मेरो मातृभाषामा कुरा गर्छु, मलाई कसले रोक्ने ?’, मानन्धरले भने । ‘संविधान…

‘Self’ or ‘Not-Self’?

Self or Not-self?

-Rajesh Bajracharya Principally Buddha talks about the four noble truth and rest could perhaps be taken as the explanation of the ultimate truth he is entitled for establishing – to rise to the awakened ‘not self’ in pure observation. Could it be that Buddha explains the cause of suffering as the delusion that tends to stick to one’s behaviors? The delusions which goes unnoticed and replicates into creation of “I, Me or Mine” characters should one not be ‘aware’ or willing to observe in mindfulness; are the root causes of…

नयाँ मुकुट्ले सुसज्जित बराह कार्तिक नाच शुरु, शनिवार नृसिंह अवतार

ललितपुर बि.सं . १६९७ देखि चल्दै आएको ललितपुरको ऎतिहासिक कार्तिक नाच यस वर्ष कोरोना नियन्त्रणको दृष्टिकोणलाई समेत ध्यानमा राखेर आजबाट शुरु भएको छ । भीड्भाड नियन्त्रण गर्ने गरि पाटन दरवार क्षेत्र कलाकार र सञ्चारकर्मीहरु मात्र राखेर शुक्रवार र शनिवार गरि क्रमश: बराह र नृसिंह अवतारको प्रमुख नाचले यस वर्ष पनि निरन्तरता पाएको छ । शुक्रवार बराह अवतारको प्रस्तुतिको शुभारम्भको अवसरमा ललितपुर महानगरपालिका वडा १६ का तर्फबाट नाचको दिर्घकालिन निरन्तरताको कामना गर्दै वडाध्यक्ष निर्मल रत्न शाक्यले नवनिर्मित चाँदीको मुकुट हस्तान्तरण गरेका छन । यस सँगै वडाध्यक्ष्य शाक्यले गत वर्ष आफुले ब्यक्त…

शंखधर उद्यानको शोभा बढाउन २ इतिहास पुरुषका शालिक अनावरण

ने.सं. ११४१ मंसीर ६, काठमाडौँ । ११४१ वर्ष अगाडी लिच्छविकालका राघवदेवका राज्यकालमा स्थापित नेपाल सम्वतका प्रणेता मानिने राष्ट्रिय बिभूती शंखधर साख्वा र मानवाधिकारकर्मी एवं भाषा र जनजाति आन्दोलनका अगुवा स्वर्गीय पद्मरत्न तुलाधरज्युको पुर्ण कदका दुइ शालिकहरुको आज अनावरण गरिएको छ । नेपाल सम्वत सहरी विकासमन्त्री कृष्णगोपाल श्रेष्ठकाे प्रमुख आथित्यमा काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख विद्यासुन्दर शाक्यले ‘शंखधर उद्यान’ मा साख्वाः र तुलाधर दुबैको शालिक अनावरण गरेका हुन । करीब २० लाखको लगानीमा महेश तुलाधरले निर्माण गर्नुभएका ती दुई शालिकको अनावरणपछि सम्वोधन गर्दै मन्त्री श्रेष्ठले महानगरपालिकाका प्रमुख शाक्यको प्रयासमा यस्ता सकारात्मक कामको थालनी…

अमूर्त सम्पदाका जात्राहरु पुन:संचालनमा योगदान दिनेहरु सम्मानित

पाटन दरवार क्षेत्र केन्द्रीत पाया: जात्रा बिशेष पुस्तक लोकार्पित पाटन दरवार क्षेत्र केन्द्रीत अमूर्त सम्पदाहरुको महत्व तथा बिभिन्न कारण बन्द हुन पुगेका पायः (खड्ग) जात्रा र नव दुर्गा (गःथुँ प्यांख) नाच सञ्चालनका लागि उल्लेखनीय भूमिका निर्वाह गर्ने तीन जना पत्रकारलाई सम्मान गरिएको छ । यल सांस्कृतिक पर्व संरक्षण समितिले आईतबार एक समारोहको आयोजना गरी सो सम्मान गरेको हो । सम्मानित हुने पत्रकारहरूमा क्रमशः सुनील महर्जन, प्रशान्त माली र राजेश बज्राचार्य रहेका छन । महर्जन नेवाःपत्रकार राष्ट्रिय दबूका केन्द्रीय महासचिव, माली पत्रकार राष्ट्रिय दबू ललितपुर शाखाका उपाध्यक्ष र बज्राचार्य शाखाका पूर्व…

तिहारमा भैलो खेल्न पठाउने बलिराजा को थिए?

मनोज घर्तीमगर साँच्चै को थिए बलि राजा ? कुन मुलुकका  हुन ? अनि के संङ्कट पर्यो ? नेपालमा गणतन्त्र घोषणा हुँदा राजा ज्ञानेन्द्रलाई आपत परेको बेला सिंह दरबार छाडेर नागार्जुन बास माग्ने अवस्था जस्तै भएको थियो तिनलाई ? कुन जुगका थिए ती ? कि जहिले पनि तिनले पठाको भनेर पैसा मागिन्छ ? हरेक तिहारमा यस्ता प्रश्न सबैका मनमा उठ्नु स्वभाविक नै हो । यसको उत्तर पाउन त्यति सजिलो छैन । बलिहाङ ( मगर भाषामा हागंको अर्थ राजा हुन्छ ) सम्मानमा तिहारको देउसी, भैलो सुरु भएको हो । इशाको चौधौं शताब्दीतिर…

चित्लांगको कार्तिक नाच र स्वच्छन्द भैरव जात्राको अवस्था

चित्लाङ माझ गाउँमा प्रत्येक वर्ष दशैं लगत्तै कोजाग्रत पूर्णिमादेखिं ३ दिन सम्म मनाइने स्वछन्द भैरव जात्रासँगै ललितपुरबाट सारिएको आंशिक कार्तिक नाचबारे अध्यक्ष रामकृष्ण बलामीसँगको नेपालभाषामा गरिएको कुराकानी । बलामीका अनुसार पाटनमा २७ दिनसम्म हुने कार्तिक नाचका केही अंशहरु मल्लकालमै विधिपूर्वक प्रदर्शनकालागि चित्लांगमा सारिएको हो । कोजाग्रत पूर्णिमादेखि ३ दिनसम्म नचाईने गणेश, बराह, भैरव, महालक्ष्मी र कुमारीको देवनाच भने पाटन भन्दा बेग्लै देखिन्छन । तीन दिनसम्म सञ्चालन हुने अन्य नाट्य प्रस्तुतिहरुमा पनि नेपालभाषा, मैथिली, हिन्दी र खसभाषाको मिश्रण रहनाले सबै प्रकारका समुदायलाई तत्कालिन परिवेशका सन्देशमूलक मनोरञ्जन प्राप्त हुने बलामीको भनाई छ…

नेवारहरुले पूजा गर्ने लक्ष्मी

“नेवा: तयसं पूज्याइम्ह झिंखुम्ह लछमी द्य: ।नेवारहरुले पूजा गर्ने सोह्र लक्ष्मी देवता ।” – सुनिल उलक, पोखरा आखिर धन के हो ? यसको मापन कसरी गर्ने कसरी को कति सम्पन्न भनेर गर्ने कुनै बेला धनको रुपमा कागजी नोट तथा सिक्काको प्रचलन थिएन । तर त्यो समय कुनै वस्तुलाई सतहीको माध्यम बनाउँथे । त्यो वस्तुको संग्रह सकेसम्म धेरै गर्दथे । आज पनि हामी त्यहि नै गर्दैछौ । वास्तवमा पैसा भनेको सम्पति होइन तर यो सतहीको माध्यम हो । तपाइसंग भएको पैसा बोकेर बजारबाट तपाइलाई आबश्यक कुरा सतही गरेर ल्याउनु हुन्छ ।…